Voor het verdween, was Marly het uiterst selecte toevluchtsoord van Lodewijk XIV. We laten je kennismaken met dit verdwenen kasteel dat nochtans ontzettend belangrijk was!
Het kasteel van Marly is het resultaat van een heerlijke paradox: Lodewijk XIV, koning van de absolute pracht en praal, wilde een intiemere plek. Geen krot natuurlijk, laten we serieus blijven… we hebben het hier wel over de Zonnekoning! Het was een residentie voorbehouden aan enkele zorgvuldig uitgekozen hovelingen.
Op minder dan 10 km van Versailles werd het domein vanaf 1679 ontworpen als een plek voor afzondering, feesten en jachtpartijen, ver weg van de verstikkende drukte van het hof. En precies daar wordt Marly fascinerend: om ernaartoe te mogen, moest je verplicht uitgenodigd worden, zelfs als je van koninklijken bloede was! Je kan dus wel zeggen dat een uitnodiging naar Marly de ultieme luxe was, een fel benijd bewijs van nabijheid tot de koning! En het summum? Een kamer hebben zo dicht mogelijk bij de koninklijke vertrekken…
Een architectuur in een baan rond de Zonnekoning
Marly werd toevertrouwd aan Jules Hardouin-Mansart en Robert de Cotte en breekt met het klassieke Franse kasteel, dat tussen binnenhof en tuin ligt. Hier geen verpletterend monumentaal blok zoals in Versailles: het plan is opengebroken, met in het centrum het koninklijke paviljoen en errond twaalf paviljoenen voor de gasten, opgesteld aan weerszijden van een watervlak. Het beeld is glashelder: de hovelingen draaien rond de koning zoals planeten rond de zon!
Het koninklijke paviljoen heeft een centraal grondplan dat bijzonder origineel was voor het Frankrijk van de 17de eeuw. De gevels spelen dan weer voor illusionist met polychrome decors, geschilderd als trompe-l’oeil! Hoor ik daar ‘Latijnse inspiratie’?
De Machine van Marly, een bijna Belgische krachttoer
Uiteraard speelt dit alles zich af in het Frankrijk van de 17de eeuw, en dus is er enorm veel water nodig voor de watervallen, bassins en andere fonteinen! Even ter herinnering: Lodewijk XIV wilde dat de natuur gehoorzaamde, net als iedereen! De beroemde ‘Machine van Marly’ moest water uit de Seine naar de tuinen van Marly en Versailles pompen. Voor de bouw waren tot 1.800 mannen nodig, en de hele operatie duurde meerdere jaren! Het resultaat was een gigantische hydraulische krachttoer, die in die tijd werd bestempeld als een technisch wonder.
Een snelle verdwijning…
Na de dood van Lodewijk XIV in 1715 verloor Marly langzaam maar zeker zijn glans. De Regent had er weinig belangstelling voor, Lodewijk XV en Lodewijk XVI verbleven er zelden, en de hofetiquette rond uitnodigingen werd sterk versoepeld. Daarna kwam de regimewissel. Vanaf 1793 werd het domein leeggehaald; in 1799 werd het verkocht en vervolgens geleidelijk afgebroken aan het begin van de 19de eeuw…
En vandaag, wat blijft er nog over?
De grote waterspiegel, de drinkplaats, de plannen en enkele overblijfselen die tijdens opgravingen werden ontdekt. Bitter weinig? Niet noodzakelijk, een bezoek blijft absoluut de moeite waard!
Open Immovlan