De verwarming regelen, de vaatwasser starten, het gras maaien? De slimme woning wil die taken voortaan zelf in handen nemen, nog vóór jij eraan denkt!

Jarenlang zorgde de slimme woning er vooral voor dat we dezelfde dingen op een andere manier konden doen. Een lamp aanzetten via je smartphone in plaats van met een schakelaar. Aan een slimme speaker vragen om de rolluiken te sluiten. Op afstand controleren of de verwarming aanstaat. Handig voor sommigen… Maar echt revolutionair kan je het moeilijk noemen.
Op IFA 2026 in Berlijn tekent zich een ander model af. Het toekomstbeeld is een woning die niet langer gewoon opdrachten uitvoert, maar haar omgeving observeert, bepaalde gewoontes herkent en zelf beslist wanneer ze moet ingrijpen. De echte verandering is dus niet de zoveelste app, maar eerder het geleidelijk verdwijnen van de knop.
De nieuwe luxe? Minder beslissingen moeten nemen
IFA vat die evolutie eigenlijk mooi samen: in de woning van morgen zou ‘premium’ vooral kunnen betekenen dat je minder beslissingen hoeft te nemen. Een voorbeeld? De was doen. In plaats van zelf de temperatuur, duur en het programma te kiezen, kunnen sensoren en AI bepalen hoeveel was er in de trommel zit, om welk soort textiel het gaat en hoeveel wasmiddel nodig is. Miele gebruikt vandaag al sensorgegevens om bepaalde cycli automatisch aan te passen en ontwikkelt functies die problemen kunnen herkennen nog vóór een technieker moet langskomen.
Hetzelfde principe duikt op in de keuken. Op IFA toont Siemens bijvoorbeeld een iQ700-oven die meer dan honderd gerechten kan herkennen en automatisch de juiste instellingen kan voorstellen. Hij kan ook je favoriete recepten onthouden en later meteen het juiste programma opnieuw gebruiken. De oven wacht dus niet meer tot je hem elk detail uitlegt: hij begint je gewoontes te leren kennen.
Je vaatwasser zou de elektriciteitsprijs kunnen volgen
Het wordt nog interessanter zodra de energieprijs mee opgenomen wordt in het verhaal. Een geconnecteerd toestel hoeft niet noodzakelijk te starten op het moment dat je op ‘start’ drukt. Het kan wachten tot je zonnepanelen meer stroom produceren of tot de elektriciteitsprijs daalt.
In België toont Siemens al een integratie met HomeWizard. Daarmee kunnen bepaalde vaatwassers en wasmachines automatisch starten op het gunstigste moment, afhankelijk van de zonneproductie of een dynamisch elektriciteitscontract. Miele biedt vergelijkbare koppelingen met energiebeheersystemen. Uiteraard moet de rest van de woning wel mee zijn, bijvoorbeeld met een digitale meter.
Op IFA 2026 gaat Tuya nog een stap verder met een systeem dat zonneproductie, batterijen, het laden van elektrische wagens en dynamische tarieven combineert om bepaalde verbruiken automatisch naar een gunstiger moment te verschuiven. En met V2H-technologie, oftewel Vehicle-to-Home, kan dat nog verder gaan. De batterij van een elektrische wagen kan dan als buffer dienen, net zoals een thuisbatterij.
Ook je tuin doet mee
Die autonomie blijft ondertussen niet langer beperkt tot de woonkamer. Op IFA in Berlijn waren ook autonome robotmaaiers te zien, irrigatiesystemen die de hoeveelheid water aanpassen aan de werkelijke behoeften van planten en sensoren die het weer en de toestand van de bodem opvolgen.
Een echt ecosysteem
De slimme woning groeit stilaan uit tot een klein ecosysteem. De binnentemperatuur, het elektriciteitsverbruik, wat er in de oven gebeurt, de toestand van huishoudtoestellen en zelfs de vochtigheid in de tuin kunnen in theorie allerlei beslissingen beïnvloeden. En dat zonder dat iemand om de tien minuten zijn smartphone hoeft boven te halen.
En precies daar wordt Matter belangrijk. De 1.6-generatie van de domoticastandaard werd gepubliceerd in juni 2026. Hij verbetert onder meer de manier waarop verschillende toestellen en platformen context, voorkeuren en opdrachten kunnen interpreteren. Het doel is dat producten van verschillende merken echt met elkaar kunnen samenwerken, in plaats van elk opgesloten te zitten in hun eigen app.
Hoeveel willen we eigenlijk aan onze woning overlaten?
Dat is natuurlijk dé vraag. Om onze behoeften te kunnen voorspellen, moet een woning context verzamelen: aanwezigheid, gewoontes, energieverbruik en soms ook slaapgegevens of informatie van allerlei sensoren. Op IFA draaiden de gesprekken over de slimme woning daarom evenveel om vertrouwen, transparantie en gegevensbescherming als om automatisering zelf.
De toekomst van de slimme woning wordt waarschijnlijk geen robotbutler die ons met een dienblad door de gang volgt. Ze zal veel discreter zijn. De verwarming heeft zichzelf aangepast. De vaatwasser heeft gewacht. De tuin is besproeid. De wasmachine heeft zelf het juiste programma gekozen. En idealiter hoefde niemand eraan te denken. En ja, daar zijn we het over eens: dat is niet noodzakelijk voor iedereen weggelegd!