In Leuven test een architectenbureau hoe ver je komt met schaduw, thermische massa en natuurlijke ventilatie. Pas daarna komen er technische installaties aan te pas.
Wat als de beste manier om een gebouw koel te houden, begint bij voorkomen dat het oververhit raakt? Nu ja, nieuw is dat idee natuurlijk niet. Maar we moeten toegeven dat afgelopen zomer zelfs sommige uitstekend geïsoleerde gebouwen het moeilijk kregen zonder airco… In Leuven dienen de nieuwe kantoren van Archipelago Architects als proefterrein om het principe zo ver mogelijk door te trekken.
Een artikel dat Architectura op 15 oktober publiceerde, op basis van informatie van Archipelago en VELUX, licht de aanpak toe. Die combineert oriëntatie, zonwering, thermische massa en natuurlijke ventilatie.
Volgens de simulaties van de ontwerpers zou de koelbehoefte met meer dan 80 % kunnen dalen in vergelijking met een standaard kantoorgebouw.
Schaduw maakt een groot verschil
De aanpak vertrekt van een evidentie: een raam laat niet alleen licht binnen, maar ook warmte. De afmetingen, de oriëntatie en de buitenzonwering hebben dus een grote invloed op het zomercomfort! Ook de thermische massa speelt mee. Bepaalde materialen kunnen overdag een deel van de warmte opnemen en die later weer afgeven. Alleen moet je die warmte wel kunnen afvoeren wanneer de buitenlucht koeler is, vooral ’s nachts. En daar wringt het schoentje: zonder die tweede stap kan een gebouw met veel thermische massa ook warmte opslaan die de bewoners maar moeilijk weer kwijtraken. Afgelopen zomer hebben heel wat bewoners van passiefhuizen dat helaas ondervonden, toen ook de nachten snikheet bleven…
Toch ook een beetje domotica
Het blijft uiteraard niet bij een goede oriëntatie, slim geplaatste ramen en zorgvuldig gekozen isolatiematerialen: er komt ook wat technologie bij kijken! Sensoren kunnen de temperatuur, de luchtvochtigheid en het CO₂-gehalte meten en vervolgens op het juiste moment bepaalde ramen of zonweringen aansturen. Dat is onder meer het principe achter ‘VELUX ACTIVE with NETATMO’, dat ook in België wordt verkocht. VELUX is partner van het project.
En in een gewone woning?
De principes kan je ook thuis toepassen, maar verwacht uiteraard niet dezelfde resultaten. Een rijwoning, een dakappartement en een vrijstaande woning hebben nu eenmaal niet dezelfde oriëntatie of ventilatiemogelijkheden. Bovendien maken veiligheid, lawaai van buitenaf, luchtvervuiling, regen en allerlei andere omstandigheden het niet altijd mogelijk om ’s nachts de ramen open te zetten.
Open Immovlan