Energetische renovatie tegen 2050: een factuur van 400 miljard die niemand kan betalen?

We hebben het er voortdurend over: energetische renovatie is dé grote uitdaging voor het huidige woningpark. Naast het tekort aan arbeidskrachten is er ook – en vooral – de kostprijs van de werken. En die is allesbehalve verwaarloosbaar, als we de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) mogen geloven…

Volgens de CRB zou het behalen van klimaatneutraliteit voor het Belgische residentiële gebouwenpark tegen 2050 vereisen dat 3 % van de woningen per jaar grondig wordt gerenoveerd. Vandaag blijven we steken op 1 %.

400 miljard euro… waarvan 100 miljard ten laste van de overheid

Het totaalbedrag is ronduit explosief: 400 miljard euro zou nodig zijn om alle residentiële woningen te renoveren. Gemiddeld kost een grondige renovatie 80.000 euro per woning. Het probleem? Meer dan een derde van de eigenaars-bewoners heeft simpelweg geen toegang tot langetermijnkrediet, door inkomensbeperkingen of leeftijd.

Zonder steun van de overheid dreigt de energietransitie volgens de CRB sociaal explosief te worden. Resultaat: de overheid zou tegen 2050 minstens 75 tot 95 miljard euro moeten injecteren. Dat is 3 tot 3,8 miljard euro per jaar gedurende vijfentwintig jaar. Een kolossale inspanning, zeker voor Gewesten die budgettair al zwaar onder druk staan!

Het risico op een transitie aan twee snelheden

Zonder gerichte ondersteuning zullen enkel de meest kapitaalkrachtige huishoudens de nieuwe Europese verplichtingen kunnen volgen. En de anderen? Die dreigen vast te blijven zitten in energieverslindende woningen, met steeds hogere energiefacturen en een dalende vastgoedwaarde. Kortom: een sociaal onaanvaardbare transitie.

De CRB waarschuwt trouwens ook voor buitenkanseffecten. Iedereen zomaar geld toestoppen is geen goed idee. Steunmaatregelen moeten in de eerste plaats gericht zijn op kwetsbare huishoudens en de minst performante woningen.

Drie profielen, drie antwoorden

Geen wonderoplossing, maar wel een driesporenstrategie.

• Solvabele eigenaars: geen premies, wel informatie en sensibilisering.
• Huishoudens die “net op de grens” zitten: de toekomstige energiebesparingen opnemen in de solvabiliteitsberekening om toegang tot krediet te vergemakkelijken.
• Kwetsbare huishoudens: rechtstreekse en voorgefinancierde subsidies, soms goed voor 100 % van de werken.

Dat is de theorie. In de praktijk zal dit alles tijd vergen… En als je daar nog een tekort aan arbeidskrachten bij optelt, krijg je een doelstelling die moeilijk haalbaar is.