Het was één van de meest zichtbare maatregelen van het Brusselse klimaatbeleid. Maar voor de nieuwe gewestregering kan het Renolution-systeem niet langer doorgaan in zijn huidige vorm. Als je ons volgt, is het voor jou geen geheim: de renovatiepremies zijn stopgezet! Maar dat betekent niet dat er niets meer is om renovaties in Brussel te ondersteunen…

In een interview met de krant Le Soir kondigt de Brusselse staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat, Ans Persoons (Vooruit), een duidelijke koerswijziging aan. In de toekomst wil Brussel de rechtstreekse steun vervangen door leningen aan een voorkeurstarief, of zelfs tegen 0 % voor sommige gezinnen.
Het argument is zowel budgettair als politiek. Het budget voor de bevoegdheid leefmilieu-klimaat daalt van 219 naar 202 miljoen euro, in een context waarin de regering zegt ambitieus te willen blijven op ecologisch vlak en tegelijk te willen ingrijpen in wat ze als perverse effecten beschouwt. Volgens Ans Persoons kende het huidige systeem zeker een groot succes, maar heeft het ook in ruime mate meer welgestelde gezinnen bevoordeeld. Ze wijst op een opvallend cijfer: een kwart van de premies zou naar de 5 à 7 % rijkste gezinnen zijn gegaan. Concreet vindt het Gewest dat het te vaak mensen heeft gesubsidieerd die hun werken ook zonder overheidssteun al konden financieren!
Leningen in plaats van cheques
Het nieuwe mechanisme is nog niet volledig uitgewerkt, maar de filosofie erachter is al bekend. Eerst belooft Brussel de aangegane engagementen te respecteren en te betalen wat er nog verschuldigd is binnen het huidige systeem. Daarna verandert de logica. Gedaan met de veralgemeende premies: in de plaats komen gerichte leningen, met gunstigere voorwaarden voor kwetsbare gezinnen en de lagere middenklasse.
Het idee is niet helemaal nieuw. Er bestaan al Ecoreno-leningen via het Woningfonds. Maar Ans Persoons wil verder gaan, met formules aan 0 % over 20 tot 25 jaar, zodat gezinnen kunnen renoveren zonder financieel kopje onder te gaan. Op papier is de redenering eenvoudig: dankzij maandaflossingen die over de tijd gespreid worden en lagere energiefacturen zouden de werken haalbaar worden voor gezinnen die vandaag vaak al afhaken nog voor ze zelfs maar een offerte aanvragen. Want tussen de architect, de aannemer en het vage gevoel dat je haast een master in administratie nodig hebt om een dak te isoleren, haken velen uiteindelijk af!
Een meer ‘inclusief’ beleid
De uitdaging is niet alleen om de uitstoot te verminderen of de energieprestaties van woningen te verbeteren, maar ook om te vermijden dat de groene transitie de ongelijkheid vergroot, legt de staatssecretaris uit. Voor haar moet renovatie in de eerste plaats ten goede komen aan wie het het hardst nodig heeft, zowel voor het klimaat als voor de portefeuille.
Er blijft echter een grote onbekende: zal dit systeem volstaan om het renovatietempo in Brussel echt op te drijven? Het gewest had immers met veel aplomb aangekondigd tegen 2033 komaf te willen maken met energieverslindende woningen. Dat is bij wijze van spreken morgen. En eerlijk: we zijn er nog lang niet. Als je kijkt naar het aantal huizen, de gemiddelde duur van een werf, de gemiddelde kostprijs van een werf, de middelen waarover een gezin beschikt en het aantal beschikbare aannemers, dan lijkt dat bijzonder moeilijk…