We zitten in een hittegolf en dan is het onderwerp airconditioning natuurlijk alomtegenwoordig. Maar het is een thema waar Europa het hele jaar door mee bezig is, vanwege de verschillende koelmiddelen die gebruikt wordt. Europa wil orde scheppen in die gassen, die erg problematisch zijn voor het milieu als ze in de atmosfeer terechtkomen.
In een airco circuleert het koelmiddel in een gesloten circuit. Het neemt warmte op binnen in de woning en voert die naar buiten af. Simpel gezegd: zonder koelmiddel geen koelte! Het probleem is dat sommige koelmiddelen die jarenlang gebruikt werden, bij een lek een zeer grote klimaatimpact hebben.
Het GWP, het cijfer dat je moet kennen
Om die impact te meten, spreken we over GWP, of ‘aardopwarmingsvermogen’. Hoe hoger dat cijfer, hoe meer het koelmiddel bijdraagt aan de klimaatopwarming wanneer het vrijkomt. Het oudere R410A, dat lange tijd in airco’s werd gebruikt, heeft bijvoorbeeld een GWP van 2.088. Het cijfer voor R32, dat vandaag heel gangbaar is in recente toestellen, zakt naar 675. R290, beter bekend als propaan, heeft dan weer een bijzonder laag GWP: 0,02 volgens Daikin.
Dat betekent niet dat alle toestellen met R410A van de ene dag op de andere uit onze woningen zullen verdwijnen. Een airco die al geïnstalleerd is, mag blijven werken. Voor een nieuwe aankoop wordt de keuze van het koelmiddel daarentegen wel een echt aandachtspunt.
Europa draait de duimschroeven aan
De Europese Commissie verbiedt sinds 1 januari 2025 single-splitsystemen met minder dan 3 kg gefluoreerde gassen en een GWP van 750.
Concreet betekent dit dat toestellen met te vervuilende koelmiddelen geleidelijk uit de catalogi verdwijnen. En dat is nog maar het begin: voor lucht-lucht-splitsystemen tot 12 kW zou de drempel vanaf 2029 nog strenger worden. Daikin wijst er bijvoorbeeld op dat voor die systemen dan enkel nog koelmiddelen met een GWP lager dan 150 toegelaten zullen zijn!
R32, R290: de nieuwe namen om te onthouden
Vandaag blijft R32 heel aanwezig in huishoudelijke airco’s. Het heeft een deel van de oudere, meer vervuilende koelmiddelen vervangen en blijft compatibel met veel recente toestellen. Maar de sector bereidt zich nu al voor op de volgende stap!
R290, of propaan, is één van de alternatieven die terrein winnen. Het grootste voordeel is ecologisch: de klimaatimpact is zeer laag. Daar staat tegenover dat het ontvlambaar is. Dat betekent niet dat het gevaarlijk is in een correct ontworpen en geïnstalleerd toestel, maar het vraagt wel om strikte veiligheidsregels!
Vermijd geknutsel…
In Brussel herinnert Leefmilieu Brussel er trouwens aan dat ingrepen aan koelinstallaties moeten worden uitgevoerd door koeltechnici met een certificaat dat voldoet aan de Europese wetgeving. Simpel gezegd: je vermijdt beter zelfgemaakte installaties of toestellen die je op een obscure website koopt, zeker wanneer het om technischere of ontvlambare koelmiddelen gaat!
Open Immovlan