Waarom je soms beter een nalatenschap verwerpt als je al een huis geschonken kreeg

Als je ouders overlijden en je kreeg van hen ooit een schenking, dan kan het soms nuttig zijn de nalatenschap te verwerpen. Wanneer is dat zo en waarom is dat dan het geval?

Inbreng

Als je vader of moeder sterft dan moet de massa van diens nalatenschap samengesteld worden. Die geeft aan wat er tussen de erfgenamen kan worden verdeeld. In die massa zitten de goederen (en schulden) die er zijn op het moment van het overlijden. Daarnaast wordt ook rekening gehouden met de schenkingen die de overledene tijdens zijn leven aan jou of je broer en zus deed. Dat betekent dat wat je kreeg ‘bijgeteld’ wordt bij wat te verdelen is tussen de erfgenamen. Je moet dat wat men noemt inbrengen, tenzij het ging om een schenking buiten erfdeel.

Verwerpen

Op de voorgaande regel bestaat een uitzondering als je de nalatenschap verwerpt. Als je dat doet word je niet als erfgenaam beschouwt. Je moet de schenkingen die je kreeg dan ook niet inbrengen (zelfs als ze gebeurden op voorschot van de nalatenschap).  Kreeg je dus via een schenking als voorschot op erfdeel meer dan wat je uiteindelijk via de erfenis had kunnen krijgen, dan is het beter de nalatenschap te verwerpen.

Een voorbeeld

Stel dat je twee zussen hebt en je moeder overlijdt. Je moeder had bij haar overlijden een bedrag van 300000 euro op haar rekening. Je kreeg enkele jaren geleden een bouwgrond van je moeder met een waarde toen van 180.000 euro. Gelet op de indexatie is die grond nu 210.000 euro waard. De nalatenschap die te verdelen is bedraagt 510000 euro. Als er geen testament is hebben jij en je zussen elk recht op 170.000 euro. Je zal dan ook 40.000 euro moeten teruggeven tenzij je de nalatenschap zou verwerpen. In dat geval moet je die 40000 euro integendeel niet teruggeven.

Wel inkorting

Indien iemand via een schenking zoveel kreeg dat de reserve van de (andere) erfgenamen daardoor wordt aangetast, moet de begiftigde daarvan een gedeelte teruggeven. Die regel geldt zelfs als het gaat om een erfgenaam die een schenking verwierp. Er is dan sprake van wat men noemt een ‘inkorting’ van de schenking. 

Kreeg je al waardevolle goederen via een schenking, dan overleg je dus maar beter met een advocaat of notaris om de nalatenschap al dan niet te verwerpen.

Jan Roodhooft, advocaat (www.advocatenroodhooft.be)