Domotica verandert het geweer van schouder: na lampen en rolluiken willen de systemen nu het volledige energiebeheer van je woning orkestreren! We leggen het uit…
Lange tijd stond de slimme woning vooral synoniem voor comfort. Een lamp inschakelen met je smartphone, de rolluiken sluiten vanuit de zetel of je informeren over de weersvoorspellingen via een slimme luidspreker: handig, maar zelden onmisbaar. Daar zijn we het over eens…
Een studie die deze week gepubliceerd werd door het Zweedse onderzoeksbureau Berg Insight toont aan dat het zwaartepunt stilaan verschuift naar iets veel concreters: energie! Eind 2025 waren er in Europa en Noord-Amerika ongeveer 6 miljoen energiebeheersystemen voor woningen (HEMS) geïnstalleerd. Europa domineert de markt ruimschoots, met ongeveer 5,1 miljoen installaties, tegen zo’n 850.000 in Noord-Amerika.
Maar wat is een ‘HEMS’ eigenlijk?
Achter dat mysterieuze acroniem schuilt een vrij eenvoudig idee. Een moderne woning kan elektriciteit opwekken via zonnepanelen, die opslaan in een batterij, de woning verwarmen met een warmtepomp en een elektrische wagen opladen. Dat weet je. Het probleem? Elk van die toestellen heeft zijn eigen beperkingen!
Het ‘Home Energy Management System’ speelt de rol van dirigent: het kan bijvoorbeeld beslissen om de batterij op te laden wanneer de zonnepanelen veel stroom produceren, het opladen van de wagen uit te stellen wanneer het elektriciteitsnet zwaar belast is of bepaalde toestellen te laten werken tijdens uren waarop elektriciteit goedkoper is… Domotica reageert dus niet langer alleen op een commando: ze begint zelf keuzes te maken.
Europa heeft een voorsprong
Volgens Berg Insight is Europa vandaag de meest ontwikkelde markt! Dat is niet echt verrassend, want residentiële zonnepanelen zijn in verschillende landen, waaronder België, sterk ingeburgerd. Dynamische elektriciteitstarieven winnen ook terrein en warmtepompen en elektrische wagens zorgen voor nieuwe vormen van stuurbaar verbruik. En uiteraard verwacht het rapport dat het aantal geïnstalleerde HEMS-systemen de komende jaren snel zal blijven toenemen! En als je erover nadenkt, zouden betaalbaardere thuisbatterijen die evolutie nog verder kunnen versnellen…
En in België?
België beschikt net over verschillende gunstige ingrediënten! Zonnepanelen zijn sterk verspreid, digitale meters rukken op en energieleveranciers kunnen dynamische contracten aanbieden. In die context kan weten op welk moment je energie verbruikt bijna even belangrijk worden als weten hoeveel je verbruikt! Denk bijvoorbeeld aan de wagen opladen wanneer de zon schijnt, even pauzeren wanneer er een dikke wolk voorbijkomt en tegelijk de stofzuiger, haardroger en vaatwasser draaien…
Je woning kijkt binnenkort misschien naar het weer
De meest geavanceerde systemen voegen tegenwoordig ook voorspellingen toe: als voor morgen een zeer zonnige dag wordt voorspeld, kan de woning vermijden om de batterij ’s nachts volledig op te laden, zodat er nog capaciteit overblijft voor het overschot aan zonne-energie de volgende dag. Omgekeerd kan de batterij opladen met stroom van het net interessant worden wanneer grijs weer wordt verwacht en elektriciteit om 4 uur ’s morgens uitzonderlijk goedkoop is!
Een nieuw ecosysteem… en een nieuw risico!
Dan blijft natuurlijk nog de vraag of toestellen van verschillende merken erin zullen slagen om samen te werken! Een gezin kan zonnepanelen van één fabrikant hebben, een omvormer van een andere, een warmtepomp van een derde merk en een wagen van nog een andere producent. Platformen zoals Home Assistant proberen net toestellen uit verschillende ecosystemen met elkaar te verbinden. Het risico is dat we eindigen met een woning waarin elk energieapparaat perfect werkt… op voorwaarde dat je alle andere toestellen bij dezelfde fabrikant hebt gekocht!
Open Immovlan