Een voormalige detentiecentrum van 8.900 m² in Caen, in het noorden van Frankrijk, zoekt een nieuwe eigenaar. Wonen, handel, erfgoed: wat kan je ermee doen?
De voormalige gevangenis van Caen, één van de oudste van Frankrijk, staat officieel te koop. Dat meldt de krant Le Parisien. Het detentiecentrum is sinds december 2023 gesloten, en wacht sindsdien op een nieuwe bestemming. Het is 8.900 m² groot en werd tussen 1899 en 1904 gebouwd op een perceel van 18.397 m².
De kruisvormige architectuur, typisch voor die periode, is opgebouwd rond een centrale rotonde en vier vleugels. Binnen vind je een galerij van 40 meter, cellen, bezoekruimtes, wandelplaatsen… en een tweede gebouw uit de Tweede Wereldoorlog, de vroegere vrouwenafdeling. Een minder alledaagse investeringskans zal je niet snel vinden.
Maar wat ben je ermee?
De vraag is minder vergezocht dan ze lijkt. De Franse staat legt een strikt kader op, maar laat tegelijk ruimte voor creativiteit.
Veel woningen
De agglomeratie verplicht minstens 93 woningen, waarvan 28 tot 32 sociale woningen. Op papier lijkt de omvorming tot appartementen vanzelfsprekend: de volumes zijn er, net als de structuur. De uitdaging bestaat erin om cellen die ontworpen zijn voor afzondering om te vormen tot lichtrijke leefruimtes. Dat is trouwens perfect haalbaar, want gelijkaardige reconversies hebben elders al bewezen dat het kan.
Een gemengde site: handel en buurtleven
De autoriteiten willen een project dat “zo open mogelijk” is naar de buurt. Het idee? De bladzijde van opsluiting omslaan en er een doorgangsplek van maken. Naast woningen kan je ook denken aan handelszaken op het gelijkvloers, gedeelde ruimtes of zelfs kantoren. De ligging in het hart van de stad is daarbij een niet te onderschatten troef.
Industrie? Weinig waarschijnlijk
Een industriële herbestemming lijkt daarentegen complex. Met beschermd erfgoed in een dichtbebouwde stedelijke omgeving, is die piste weinig realistisch. De technische en historische beperkingen laten zware activiteiten nauwelijks toe.
Een herdenkingsplek die behouden moet blijven
De geschiedenis kan je onmogelijk negeren. In juni 1944 werden er 73 verzetsstrijders en politieke gevangenen gefusilleerd door Duitse troepen. Het lastenboek verplicht het behoud van de binnenkoertjes waar de lichamen eerst werden begraven, evenals de gedenkplaten. De prefectuur spreekt zelfs over “de oprichting van een herdenkingsruimte”.
Een gevangenis te koop, is dat gebruikelijk?
In Frankrijk zijn de voorbije jaren meerdere penitentiaire instellingen gesloten, vaak vervangen door modernere complexen aan de stadsrand. De oude gebouwen, meestal gelegen in het stadscentrum, worden op die manier strategische vastgoedopportuniteiten.
Hoeveel moet dat kosten?
Hier wordt het pas echt interessant. De prijs zal niet openlijk geafficheerd worden zoals bij een klassieke woning. Hij hangt af van het gekozen project. De Algemene Directie van de Openbare Financiën (Direction générale des Finances publiques) zal de waarde van het pand bepalen op basis van het voorstel van de kandidaat: de aard van de plannen, het aandeel sociale woningen, architecturale kwaliteit…
Met andere woorden: hoe ambitieuzer het project – en hoe beter het aansluit bij de publieke verwachtingen – hoe groter de kans dat het geselecteerd wordt. Het uiteindelijke bedrag kan oplopen tot meerdere miljoenen euro, gezien de oppervlakte en de topligging.
Open Immovlan