Het is een aankondiging die in Frankrijk veel stof deed opwaaien. De nieuwe burgemeester van Saint-Denis, Bally Bagayoko (LFI, La France Insoumise), heeft een besluit genomen om uithuiszettingen af te remmen, of zelfs af te schaffen. Hoe zit dat precies? En is dat ook bij ons mogelijk?
Op 1 april 2026 heeft het stadsbestuur van Saint-Denis een besluit genomen om huurdersuitzettingen zonder voorafgaande herhuisvesting te verbieden tot en met 31 oktober. Met dat besluit wil de burgemeester vermijden dat het einde van de winterstop uitdraait op chaos voor de meest kwetsbare gezinnen.
Waarom de Franse Staat bijna meteen reageerde
De prefectuur van Seine-Saint-Denis was niet akkoord met die beslissing en liet de zaak niet aanslepen. Op 2 april heeft ze de administratieve rechtbank van Montreuil om de schorsing en daarna de vernietiging van de tekst gevraagd, omdat die volgens haar niet in overeenstemming is met het Franse recht. Samengevat: aan de ene kant staat een stadsbestuur dat de sociale urgentie benadrukt; aan de andere kant de Staat die eraan herinnert dat een gemeente de nationale regels rond uithuiszettingen niet zomaar zelf kan herschrijven.
Wat het stadsbestuur echt wil
Bally Bagayoko had er een campagnebelofte van gemaakt: niemand op straat zonder oplossing. Het idee is dus om inwoners die getroffen worden door de wooncrisis beter te beschermen. Het besluit trekt daarom een duidelijke lijn: elke uitzettingsmaatregel zou voorafgegaan moeten worden door een herhuisvesting.
Wat zegt de wet?
Volgens de juridische analyse die door ‘Les Surligneurs’ werd gepubliceerd, kan een burgemeester uithuiszettingen die door de rechter zijn uitgesproken niet op een algemene en preventieve manier blokkeren. Hij kan geval per geval tussenkomen, in uitzonderlijke omstandigheden, wanneer er een ernstig risico bestaat voor de betrokken personen. Maar een algemeen besluit, dat op een volledig grondgebied van toepassing is, heeft veel kans om op een njet van de administratieve rechter te botsen.
Een krachtmeting die in Île-de-France niet nieuw is
Opmerkelijk genoeg kreeg de zaak in Saint-Denis veel aandacht, maar het is zeker geen alleenstaand geval! Gemeenten zoals Bagneux en Gennevilliers namen al vergelijkbare besluiten, die vervolgens door de administratieve rechter geschorst werden na beroepen van de prefectuur. Wat begrijpen we daaruit? Saint-Denis probeert het recht minder te revolutioneren dan wel een publiek debat af te dwingen over huurdersuitzettingen en herhuisvesting.
Hoe zit het in België?
In België speelt die kwestie zich niet af op nationaal niveau, maar is het gewestelijke materie. In Brussel verbiedt een wintermoratorium de uitvoering van huurdersuitzettingen tussen 1 november en 15 maart, behalve in welbepaalde uitzonderingen. Zo’n uitzonderingen zijn bijvoorbeeld als er een oplossing voor herhuisvesting bestaat, als de woning een probleem vormt voor de veiligheid of de bewoonbaarheid, als het gedrag van de bewoner de situatie onhoudbaar maakt, of nog in geval van overmacht voor de verhuurder. In sommige gevallen is ook een vergoeding voor de eigenaar voorzien.
In Wallonië en Vlaanderen steunt het kader dat door de overheden naar voren wordt geschoven vooral op de verplichte tussenkomst van de rechter en enkele waarborgen. Zo kan een verhuurder een huurder niet eigenmachtig uitzetten, het OCMW kan worden ingelicht om te proberen te bemiddelen en de uitvoering gebeurt in principe pas nadat het vonnis is betekend, met een termijn van één maand. In Wallonië kan die termijn zelfs door de rechter worden verlengd, vooral wanneer degelijke herhuisvesting moeilijk is, zeker in de winter.
Open Immovlan