Je woonkamer opnieuw schilderen zal de fiscus niet doen opschrikken. Een zolder omvormen tot slaapkamer, een veranda aanbouwen of een zwembad plaatsen… dat dan weer wel!

Zoals je wellicht weet, moeten bepaalde renovatiewerken worden aangegeven bij de FOD Financiën wanneer ze invloed kunnen hebben op het kadastraal inkomen (KI). Dat is het theoretische bedrag dat onder meer dient als basis voor de onroerende voorheffing. En de fiscale administratie lijkt vastberaden om die regel nog eens onder de aandacht te brengen van ‘verstrooide’ eigenaars…
Sinds de invoering van een nieuw sanctiesysteem in 2024 werden er al 719 administratieve boetes opgelegd aan eigenaars voor werken die niet of te laat werden aangegeven. Het totale bedrag loopt op tot meer dan 1,1 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers van de FOD Financiën die werden verkregen door De Tijd en gedeeld door Batibouw. De boetes variëren van 250 tot 3.000 euro, met een gemiddelde van 1.519 euro!
30 dagen
Wanneer een woning wordt gebouwd of verbouwd, moet de eigenaar dit binnen de 30 dagen na de voltooiing van de werken melden aan de FOD Financiën. Bij verbouwingen kan het bestaande kadastraal inkomen vervolgens worden herzien.
Dit geldt niet voor elk klein klusje op zondag: de administratie richt zich vooral op veranderingen die het comfort verhogen of de huurwaarde van de woning doen stijgen, zoals een aanbouw, een ingerichte verdieping, een extra badkamer, centrale verwarming, een zwembad of uiteraard een bestemmingswijziging. Kortom, alles wat de woning echt verandert. Ook het notariaat wijst erop dat werken die het kadastraal inkomen kunnen verhogen spontaan moeten worden aangegeven binnen de dertig dagen.
Gemeenten spelen mee
Nieuw is ook de actievere rol van de gemeenten. Sommige werken samen met de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie om woningen op te sporen waarvan de kadastrale gegevens duidelijk verouderd lijken. Een huis dat officieel geen badkamer of centrale verwarming heeft, maar online wordt verkocht met foto’s van een inloopdouche en een designkachel, valt vroeg of laat op!
Je begrijpt het al: vastgoedadvertenties, administratieve gegevens en plaatsbezoeken kunnen allemaal aanwijzingen opleveren.
Het officiële doel is fiscale rechtvaardigheid: twee vergelijkbare woningen zouden niet sterk verschillend belast mogen worden omdat de ene eigenaar verbeteringen heeft aangegeven en de andere niet. Daarbij komt nog dat het kadastraal inkomen in België nog altijd gebaseerd is op een referentiewaarde uit… 1975! Het hoeft dus niet te verbazen dat de gegevens niet altijd volledig up-to-date zijn.
Regulariseren is beter dan hopen
Volgens de fiscus volgt een boete niet zomaar uit het niets. Brieven, informatieverzoeken en mogelijkheden tot regularisatie gaan doorgaans vooraf aan een sanctie.
Eerlijk gezegd: een spontane aangifte kost minder tijd dan een bezwaarprocedure en is meestal een stuk goedkoper dan een boete…