Stel: je hebt een huis in Vlaanderen op het oog dat openbaar wordt verkocht. De biedingen sluiten eind december en de prijs past eindelijk binnen je budget. Dan rest nog één vraag die een flink verschil kan maken: hoeveel verkooprecht betaal je? Als het van de Vlaamse regering afhangt, stijgt het verlaagde tarief voor de enige eigen woning op 1 januari 2027 weer van 2% naar 3%. En net bij een openbare verkoop kan dat voor problemen zorgen…

Zoals aangekondigd zou het verlaagde verkooprecht, ook wel registratierecht genoemd, in Vlaanderen op nieuwjaarsdag weer stijgen naar 3%. Volgens een analyse van Levier van 16 november kan dat voor wie via een openbare verkoop koopt een heel concreet probleem opleveren. Bij een aankoop van 350.000 euro kost de sprong van 2% naar 3% je 3.500 euro extra. En het tarief van 3% is bovendien nog niet definitief goedgekeurd!
Het compromis vóór nieuwjaar
Voor gewone verkopen heeft de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) alvast een kader uitgewerkt. In zijn standpunt SP 26021 van 1 oktober geeft VLABEL aan dat de datum van de verkoopovereenkomst bepalend is voor het tarief. Is het compromis daadwerkelijk vóór 1 januari 2027 gesloten, dan zou het tarief van 2% nog kunnen gelden, zelfs als de authentieke akte pas het jaar erna wordt ondertekend. Je moet uiteraard ook aan de andere voorwaarden voldoen.
De notaris moet een fiscale verklaring opnemen in de akte. Bij twijfel kan VLABEL bewijsstukken vragen, zoals een betaald voorschot, een formele kredietaanvraag of stukken waaruit blijkt dat de notaris al met het dossier bezig was. Voor akten die na 30 april 2027 worden ondertekend, kondigt VLABEL uitdrukkelijk aan dat het die bewijsstukken zal controleren.
En als je via Biddit koopt?
Net daar zit volgens Levier de onduidelijkheid. Bij een openbare verkoop is er eerst de afsluiting van de biedingen. Daarna volgt de toewijzing, die wordt vastgelegd in een proces-verbaal. De verkoopsvoorwaarden kunnen bepalen dat het proces-verbaal pas na het sluiten van de biedingen wordt ondertekend. En VLABEL-standpunt SP 26021 gaat niet uitdrukkelijk in op openbare verkopen…
Heb je op 29 december het hoogste bod uitgebracht, dan heb je dus nog geen zekerheid over het tarief van 2%. De datum waarop het proces-verbaal wordt ondertekend, speelt een belangrijke rol, maar hoe VLABEL zo’n verkoop op de jaargrens fiscaal zal behandelen, staat niet uitdrukkelijk in het standpunt. Vraag vóór je biedt schriftelijk uitsluitsel aan de notaris die de verkoop begeleidt. Dat bespaart je fiscaal puzzelwerk tussen twee glazen champagne!
Waar moet je nog op letten?
Bij een openbare verkoop gelden specifieke kosten, termijnen en voorwaarden, ook voor de financiering. Lees vóór je een bod uitbrengt gerust onze artikels over de opschortende voorwaarde voor het verkrijgen van een lening bij een openbare verkoop en de verschillen tussen een openbare verkoop en een verkoop uit de hand. Het verlaagde tarief geldt trouwens alleen voor je enige eigen woning. Een tweede verblijf of een woning die je koopt om te verhuren, komt dus niet in aanmerking.