De spectaculaire sneeuwval van de afgelopen dagen is sprookjesachtig en superleuk voor kinderen. Maar volwassenen die bezorgd zijn om het dak boven hun hoofd, kunnen die nog op beide oren slapen?
Vanop afstand lijkt sneeuw op katoen, maar zodra ze zich opstapelt op de dakconstructie van onze huizen, weegt het witte goedje stevig door. Verandert je zolder binnenkort in een ongewenst binnenzwembad? Laten we eens kijken wat je woning écht aankan.
In tegenstelling tot wat je zou denken, is niet zozeer de hoogte van de laag bepalend, maar wel het consistentie van de sneeuw. Gemiddeld is een moderne Belgische dakconstructie ontworpen om een belasting van ongeveer 50 tot 70 kg per vierkante meter te dragen (of de helft bij lichte dakstructuren). Dat geeft gelukkig wat speelruimte…
De gedaanteverandering van de sneeuwvlok: een kwestie van dichtheid
‘Poedersneeuw’, de sneeuw waar skiërs zo blij van worden, weegt ongeveer 100 kg per kubieke meter. In dat geval kan je zonder al te veel stress 50 tot 60 centimeter laten liggen. Maar dit is België, het land van de regen! Al snel verandert die mooie poeder in natte sneeuw, vol water gezogen. In dat geval schiet het gewicht omhoog naar 300 of zelfs 400 kg per kubieke meter.
Reken maar uit: 10 centimeter van die ijzige brij weegt evenveel als 50 centimeter verse sneeuw. En als er ook nog ijzige regen bij komt kijken, kan het gewicht in een oogwenk kritisch worden. Een plat dak, erg populair in hedendaagse woningen, is extra kwetsbaar omdat het de zwaartekracht niet mee heeft om die witte indringer af te voeren.
De veranda: een speciaal geval
Of ze nu uit polycarbonaat of dubbel glas gemaakt is, een veranda heeft niet helemaal hetzelfde draagvermogen als een leien- of pannendak. Polycarbonaat is wel schokbestendig (tegen rondvliegende ballen van spelende kinderen), maar kan doorbuigen onder een te zware last. Glas, als het geen gelaagd of speciaal voor sneeuwbelasting versterkt glas is, kan dan weer een veel minder poëtisch schouwspel van barsten opleveren. Dat is althans de theorie!
Over het algemeen zijn kwalitatieve veranda’s in België gebouwd volgens dezelfde normen als de daken van onze woningen, maar ze hebben een zwakke plek: de profielen. Als sneeuw zich ongelijk opstapelt (sneeuwophopingen), kan de druk aan één kant de structuur doen verwringen. Ons advies? Zodra de laag dikker is dan 15 centimeter natte sneeuw, kan je best even de profielen vrijmaken met een telescopische borstel.
Tuinhuizen en carports: de kneusjes onder de dakconstructies
Veel goedkope bouwpakketten zijn echter niet berekend op het gewicht van een Ardense winter. Het dak, vaak gewoon planken met een bitumen dakvilt, kan al snel beginnen doorzakken. Bewaar je er je grasmaaier en de fietsen van het hele gezin? Hou dan de structuur in het oog zodra de sneeuw blijft liggen: een dak dat ‘een buikje’ krijgt, kondigt vaak een vroegtijdig pensioen aan!
Een carport is nog verraderlijker. Die is vaak open aan alle kanten en krijgt zowel zijdelingse druk als verticale belasting te verduren, op een soms lichte structuur. Als je wagen meer kost dan de carport zelf, zou het jammer zijn dat hij eindigt als een pannenkoek onder een hoop balken en sneeuw. Fabrikanten raden soms aan om sneeuw te verwijderen zodra de laag 10 cm overschrijdt, en de garanties kan vervallen als er meer sneeuw op ligt.
Tekenen die je niet mag negeren
Hoe weet je of je huis het moeilijk krijgt onder dat winterse gewicht? Er zijn subtiele signalen: als binnendeuren plots beginnen te klemmen of er scheuren verschijnen in het pleisterwerk, dan kan het zijn dat de dakconstructie zich krom zet.
Krakende geluiden zijn ook een alarmsignaal dat je niet mag negeren. Als je huis meer begint te ‘praten’ dan anders, is het tijd om even stil te staan! Kijk ook naar de doorbuiging van je balken: lijken ze meer op bogen dan op rechte dragers, dan is ingrijpen nodig.
Dat gezegd zijnde: laten we niet panikeren. Tenzij je dakconstructie echt versleten is of belast wordt met niet-voorziene extra’s (zoals tonnen isolatie zonder versteviging), is het onwaarschijnlijk dat enkele centimeters sneeuw je woning in gevaar brengen. Zeker omdat een dooiperiode in ons land nooit ver weg is!
Sneeuw ruimen of niet?
Op een bevroren dak klimmen is meestal de beste manier om… in het ziekenhuis te belanden! Moet je toch ingrijpen, doe het dan vanop de grond met een telescopische dakrakel, of nog beter: schakel professionals in.
Perfectie is niet nodig: een paar centimeter laten liggen kan geen kwaad en voorkomt schade aan je leien of dakpannen. Het doel is enkel om de structuur te ontlasten. En alsjeblieft, gebruik geen zout op je dak; je zinken goten en de planten eronder zullen het je niet vergeven. Een goed onderhoud van de waterafvoer vóór de winter blijft de beste preventie: een dak dat goed afwatert, is een dak dat overleeft.
Conclusie: kan je op beide oren slapen?
De meeste Belgische woningen die gebouwd zijn volgens de geldende NBN-normen hebben dus niets te vrezen van een klassieke winter. Architecten en ingenieurs voorzien doorgaans ruime veiligheidsmarges. Maar met de klimaatverandering en soms extreme weersituaties kan een beetje waakzaamheid geen kwaad. Hou de sneeuwophoping in de gaten, luister naar je huis en blijf vooral lekker warm. Sneeuw is natuurlijk veel leuker als het aan de andere kant van het dak blijft!
Open Immovlan