Oud, ambachtelijk, imperfect: de zellige-tegel is helemaal terug in de interieurdecoratie. We vertellen je er alles over!
De zellige is helemaal niet nieuw! Het woord komt uit het Arabisch en betekent kleine gepolijste steen. Het verwijst naar een mozaïek van geglazuurde terracotta tegels, die één voor één met de hand worden gesneden en samengevoegd. Een minutieus werk waarbij elk stuk telt.
In tegenstelling tot perfecte, industriële oppervlakken, omarmt de zellige zijn kleine onvolmaaktheden. Lichte kleurvariaties, onregelmatige randen, wisselende reflecties: niets is perfect in lijn. Maar dat is net wat het zo levendig maakt!
Gevormd door de geschiedenis
De zellige-tegel is onlosmakelijk verbonden met de Islamitische en Moorse architectuur. Je vindt het zowel in moskeeën als in paleizen en privéwoningen. De exacte oorsprong blijft onderwerp van debat, maar één ding staat vast: het maakt deel uit van een lange traditie die teruggaat tot de Romeinse en Byzantijnse mozaïeken.
Al in de Oudheid circuleerde de techniek van het samenstellen van gekleurde fragmenten tussen Perzië, Mesopotamië, Rome en Byzantium. In Noord-Afrika was mozaïek al vroeg aanwezig, en de eerste geglazuurde keramiek verschenen er vanaf de 10de eeuw. Het oudste bekende ensemble bevindt zich in de grote moskee van Kairouan, en stamt uit 862.
Toch beleefde de zellige zijn echte gouden periode tussen de 13de en 14de eeuw. Het ontwikkelde zich gelijktijdig in verschillende regio’s van de Maghreb en Andalusië, onder impuls van dynastieën zoals de Almohaden, Meriniden, Zianiden en Nasriden. De geometrie werd complexer, de kleuren rijker en de composities gedurfder.
Marokko, Algerije, Andalusië: één look, meerdere stijlen
Zellige wordt vaak geassocieerd met Marokko, omdat het land deze kunstvorm tot een uitzonderlijk niveau van verfijning heeft gebracht. Fez, Meknes en Tetouan zijn vandaag nog steeds belangrijke productiecentra, met technieken die al eeuwenlang nauwelijks veranderd zijn.
In Algerije, en meer bepaald in Tlemcen, beheersten ateliers al in de 13de eeuw een verfijnde geometrie en opmerkelijke kleurennuances. In Andalusië, waar de tegels bekendstaan als ‘alicatado’, komt de zellige volledig tot zijn recht in ensembles zoals het Alhambra van Granada.
Waarom zelliges opnieuw onze interieurs veroveren
Vandaag is de zellige terug, om de juiste redenen. Het staat symbool voor vakmanschap, duurzaamheid en karakter. Als keukenspatwand, in een niswand, rond een open haard of op maatwerkmeubels zorgt het voor reliëf waar een gladde muur verdwijnt. Het hedendaagse kleurenpalet is soberder: gebroken wit, diep groen, nachtblauw, licht metaalachtig zwart. Een leuke en originele keuze! Althans… voorlopig.
Open Immovlan