Een kasteel kopen, onbetaalbaar? Niet per se… Een jong Belgisch koppel heeft misschien een eerder gekke oplossing gevonden!
Aan de basis van deze hoogst discutabele of misschien net geniaal visionaire aankoop; afhankelijk van je stemming, staat een jong Brabants koppel: Élodie Van Meers, een 34-jarige interieurarchitecte, en Nicolas Dardenne, een 37-jarige energieconsultant. “We wilden groter,” vat Nicolas samen. “In het begin zochten we een huis met karakter. Maar het algoritme sloeg op hol… en wij ook.”
De klassieke zoekertjes zoals ‘halfopen bebouwing, goed georiënteerde tuin, EPC in opmaak’ konden Nicolas nooit echt bekoren. Maar toen hij dit zoekertje zag, sloeg zijn hart een slag over: ‘een 18e-eeuws kasteel, 42 kamers, idyllische slotgracht en een beschermd duiventoren’. Daarna volgde een lange discussie met Élodie over de haalbaarheid, tot plots een idee opkwam: waarom niet kiezen voor een lijfrente? Een snelle berekening van hun mogelijke voorschot en dus maandelijkse rente leidde tot een opvallende conclusie: ze zouden maar liefst 300 jaar nodig hebben om het project haalbaar te maken. Ja, 300, oftewel drie eeuwen! Genoeg om een hypothecaire lening van 25 jaar te doen lijken op een impulsieve beslissing tussen de soep en de patatten! Maar zullen ze er eigenlijk wel van kunnen genieten?
“We dachten: gespreid over 300 jaar wordt het bijna redelijk”
Het principe is eenvoudig, althans op papier: de kopers betalen een startkapitaal, gevolgd door een maandelijkse rente gedurende… 300 jaar. Een formule die volgens hen “de financiële inspanning mooi spreidt over meerdere generaties”. Concreet betekent dit dat hun achter-achter-achterkleinkinderen, geboren in 2189, nog steeds een domiciliëring hebben op naam van het kasteel. “Rekening houdend met indexatie zal het voor hen maar een kleinigheid zijn, dus we brengen onze hypothetische nakomelingen niet echt in gevaar…”. Maar kan dit wel? Om dat te achterhalen spraken we met de notaris die verantwoordelijk is voor de verkoop, een gesprek dat je hieronder terugvindt…
Voor Élodie “oordelen mensen zonder kennis. Vandaag moet je op lange termijn denken. Heel lange termijn. Misschien té lange termijn? Maar kijk naar de markt: op een bepaald moment geef je ofwel het idee op om eigenaar te worden, ofwel aanvaard je procedures die gericht zijn op de lange termijn.” Ze geeft wel toe dat de aankondiging binnen de familie gemengde reacties heeft uitgelokt…
Het kasteel in kwestie ligt ergens diep in de provincie Namen, waarbij Nicolas liever discreet blijft over het exacte adres. Al hebben kenners uit de streek misschien wel een idee… Blauwe hardstenen gevel, monumentale trap, ‘te renoveren’ dak, het plaatje is klassiek… Er zal veel energie nodig zijn om het weer in topstaat te brengen!
Kort interview met de meest geduldige notaris van het land
We contacteerden meester Arnaud Belpierre, de notaris die de verkoop begeleidde.
Heb je getwijfeld?
“Op een bepaald moment dacht ik eerlijk gezegd dat het om een verborgen camera ging. Tot ik zag dat ze al de kleur van de gordijnen in de grote salon hadden gekozen.”
Wat hebben ze concreet gekocht?
“Het eigendom, met een gebruiksrecht dat vanaf de ondertekening geregeld is. Het is geen vage belofte of een poëtische reservering over meerdere eeuwen. De kopers kunnen een deel van het domein bewonen, er leven en bepaalde werken uitvoeren volgens de clausules in de akte.”
Dus ze kunnen effectief in het kasteel wonen?
“Ja. Dat is meestal de eerste vraag, en een terechte. In dit soort constructies moet je een onderscheid maken tussen eigendom, gebruik en de rechten rond overdracht. Hier betalen de kopers niet 300 jaar om naar een gesloten hek te kijken vanaf de oprijlaan!”
Wie betaalt de werken, het onderhoud, het lekkende dak en de ramen die in het Latijn sluiten?
« De kopers dragen het grootste deel van de kosten voor gebruik en dagelijks onderhoud, evenals een deel van de grote werken volgens de verdeling in de akte. Bij dit soort panden moet alles zorgvuldig worden vastgelegd: een kasteel is geen appartement met een grillige ketel, het is een levend organisme dat soms stukken verliest.”
Wat is het meest complexe punt?
“De overdrachtsclausule. We moesten voorzien wat er gebeurt bij erfenissen, opsplitsing van het goed, of de komst van een erfgenaam die gepassioneerd is door yurts en een hekel heeft aan leien daken. Zeker omdat ze nog geen kinderen hebben! Ze hebben wel beloofd daaraan te werken zodra ze in het kasteel wonen… »
De verkoper, een discrete aristocraat, zou “sterk gehecht zijn aan het idee van patrimoniale continuïteit”. Mogelijke vertaling: hij wilde verkopen zonder echt te verkopen en vooral deel blijven uitmaken van het verhaal. Missie geslaagd, wat ons betreft…
Wonen in een kasteel, tussen prestige en karaktervolle vochtigheid
Sinds de ondertekening woont het koppel in de westvleugel, “waar de tocht het meeste persoonlijkheid heeft”. Ze hebben al twee badkamers vernieuwd, een waterspuwer vervangen en drie kamers in gebruik genomen waarvan niemand nog precies weet waarvoor ze dienden.
Hun doel? Het domein af en toe openstellen voor bezoeken, enkele evenementen, misschien seminaries rond erfgoed, duurzaam wonen en de fouten die je maakt wanneer je een pand “gewoon eens gaat bekijken”. Er wordt ook gedacht aan een jaarlijkse forelvisserij in de grachten.
Open Immovlan